Het Indisch verleden met volgende generaties verweven
de voorbereidingen
het programma
de ceremonie
adoptie monument
kranslegging
bloemendefile
na de herdenking
dankwoord
De voorbereidingen (terug)
De voorbereidende werkzaamheden rondom het monument zoals het opzetten van de benodigde tenten, vlonders en de meer dan tweehonderd zitplaatsen (stoelen) werden in goed overleg door de vrijwilligersgroep van HONI, PORTUA, Darah Ketiga en Pinc Ex-Madjoe tot stand gebracht. Ook de werkzaamheden na de herdenking o.a. het afbreken, opruimen en het weer correct opbergen van het geheel werden naar behoren en gedisciplineerd uitgevoerd.
Het programma (terug)
Door het bestuur werden de volgende uitnodigingen verzonden aan:
Iets meer dan 300 personen namen deel aan deze bijzondere herdenking met het thema “Het Indisch verleden met volgende generaties verweven”.
de ceremonie (terug)
De herdenking wordt begeleid door mevr. Marianne Tahalele. Zij was bereid gevonden, eveneens als vorig jaar, het programma van de herdenking te leiden.
Dhr. Wichers verwijst in zijn toespraak naar de adoptie van het monument door de vereniging Darah Ketiga. Deze vereniging van derde en vierde generatie heeft de intentie uitgesproken om de doelstelling van de vereniging uit te dragen. Het thema wordt door dhr. Wichers toegelicht en geeft in het kort weer hoe de 2de wereld oorlog in het Nederlands-Indie het leven ontregelde.
Pater van Lingen van de orde van Kapucijnen spreekt de zegen uit over de herdenking.
Zijn wens in het Bahasa Indonesia geuit
Dhr. Snijders, de locoburgemeester, spreekt zijn “hoe houden we het vuur van de herdenking brandend bij generatie die verder komen te staan van de te herdenken momenten”. Nieuw platform in de stad opgericht waarin vele stichtingen en verenigingen samen zoeken naar invulling van de herdenkingen.
“Het is niet de vraag òf we herdenking, maar hoe we blijven herdenken”.
De heer Rooze, 90 jaar, verwoordt zeer aangrijpend over zijn persoonlijke ervaringen. Hij geeft weer hoe de verschrikkingen van de oorlog hem nog steeds voor de ogen staan. Als 1 van de duizenden krijgsgevangene zit hij in een vrachtschip op transport naar Birma. Het portie slaags is groter dan een portie eten. Tijdens dit transport worden de schepen door 7 Amerikaanse vliegtuigen gebombardeerd. Wij worden opgeofferd voor het goede doel: het vertragen en nog liever het verhinderen van het gereed komen van de Brima spoorlijn.
Velen zijn omgekomen door de bommen, overal bloed, ledematen en opengereten lichamen. Het schip ligt op de zij en eenieder die nog kan, verlaat het schip. Wat zich in het water afspeelt is met geen pen te beschrijven. Ze worden opgepikt door een Japans schip. Daarna in de gevangenis van Rangoon gegooid. De volgende dag aan het werk gezet. Zo’n oorlog draait om geld en macht. De mensen zijn pionnen die opgeofferd worden voor geld en macht Ik hoop in mijn hart dat de mensheid leert van deze wreedheden. Vrede is een kwestie van wederzijds begrip respect. Oorlog is het smerige spel van macht en rijkdom.
Na deze toespraak zingt mevr. Bea Matulessy het Indisch Onze Vader. Dit gebed werd in de kampen veel gezongen.
adoptie monument (terug)
Door Darah Ketiga wordt het monument geadopteerd. Chris Carli en Ulrike de Vrede nemen de honneurs waar om symbolisch het monument te adopteren door het laten oplaten van een 5tal witte ballonnen.
Jeroen van Uhm, vice voorzitter van de Darah Ketiga licht in een toespraak toe waarom Darah Ketiga het monument adopteert. Uit respect, liefde en medeleven voor onze grootouders adopteert Darah Ketiga het monument. Want hun leed is ons leed, hun vrijheid is onze vrijheid en hun geschiedenis onze geschiedenis.
Romy en Chloe van Abkoude dragen samen het gedicht “een brug tussen generaties” voor, waarin zij de wens uitspreken dat het vuur van vrede en veiligheid wordt doorgeven, dat dat vuur nooit mag doven.
kranslegging (terug)
Kransen werden aangeboden door de volgende instanties of personen:
• Namens de gemeente ’s-Hertogenbosch werd een krans aangeboden door de locoburgemeester dhr. G. Snijders;
• Namens het HONI bestuur en vrienden van het monument werd een krans aangeboden door mw. Dien Veltman en dhr. Luis Brondgeest;
• Een krans werd gelegd door dhr. F. Stumpf en dhr. Bert Vaillant, respectievelijk voor alle jongens- en mannenkampen in het toenmalig Nederlands- Indië;
• Door mw. A. Schults-Pols werd een krans gelegd namens de Stichting Indië-gangers uit ’s-Hertogenbosch;
• Namens de vereniging Pinc Ex-Madjoe werd een krans aangeboden door de pennigmeester, dhr. Piet Uppelschoten en dhr. Ruud van Someren (94 jarige ex. KNIL-militair);
• Mevr. Loes Mesman bood een bloemstuk aan namens alle Indische Ouderen uit het Zorgcentrum “De Grevelingen”;
• Namens dhr. D. Westhoff (Canada) werd een krans gelegd door zijn ouders dhr. A. Westhoff en mw. C. Westhoff;
• De vereniging ‘Darah-Ketiga’ legde een krans namens de ‘nazaten van Nederlands-Indië’ en werd vertegenwoordigd door dhr. Mark de Vos en dhr. Erwin Lichtleitner;
• Voor de vereniging “ Suara Indo” (‘Indische Stem’) uit Tilburg werd door dhr. George Wendel een krans aangeboden;
• Namens familie Guérin uit Canada werd een krans aangeboden door dhr. en mw. Mac.Gillavery;
• Namens verplegend personeel van het Zorgcentrum ‘De Grevelingen’ werd een krans aangeboden door mw. Esther Ambachtsheer en mw. Sandrina Fakkel;
• Namens ouderen vereniging PORTUA werd door mw. Trees Wichers en mw. Sunny Soesman een bloemstuk gelegd.
bloemendefile (terug)
Na de kranslegging werd aan eenieder de gelegenheid geboden om bij het monument een bloemetje in de gereed staande vazen te plaatsen.
na de herdenking (terug)
Na de emotionele herdenking rondom het HONI-monument, was er gelegenheid om, gezamenlijk met vrienden, kennissen of familie de beleving uit het verleden te verwerken. Velen kregen steun uit de onderlinge gesprekken over die “verschrikkelijke episode” van 1942 t/m 1949.
Na het gebed vóór de maaltijd werd de overheerlijke ‘Nasi Rames’ voor elke gast aangeboden. Ook onze vrijwilligers(ters) zijn uitstekend bezig geweest om een ieder naar wens te dienen.
De viering werd ook dit jaar opgeluisterd door het “Combo Matulessy“ met prachtige Krontjong-liederen. De groep Matulessy heeft vanaf het jaar 2005, naast de muziek, ook leiding gegeven aan het HONI-koor. Zij namen de moeite om de liederen die het koor tijdens deze en alle voorgaande herdenkingen hebben gezongen, te oefenen en uiteindelijk te begeleiden.
dankwoord (terug)
Het bestuur van de vereniging HONI’42-’49 dankt een ieder die op deze bijzonder emotionele, maar gedenkwaardige dag hun respect en medeleven hebben getoond.
De gemeente ’s-Hertogenbosch voor haar steun en bijdrage, de manager en het verplegend personeel van het zorgcentrum “De Grevelingen”, de vele vrijwilligers van Darah Ketiga, de vereniging Pinc/Ex-Madjoe Den Bosch, de vrijwilligers van PORTUA en vereniging HONI.
De vrijwilligers die als altijd de maaltijd en alle ‘snack’ verzorgd hebben: onze welgemeende dank voor de wijze van de maaltijd verzorging.
Uiteraard bedanken wij hen, die achter de schermen hun bijdrage hebben gegeven om deze herdenking opnieuw tot een succes te worden.
Wij bedanken u allen voor uw betrokkenheid en voor uw geweldige medewerking aan deze dag en dat wij blijven uitzien naar een blijvende samenwerking tussen u en de vereniging HONI ’42-’49.