toespraken 2005 (terug naar 2005 herdenking) (terug naar alle toespraken)

dhr. Rombouts , burgemeester van 's-Hertogenbosch
b
c
d
e

dhr. Rombouts , burgemeester van 's-Hertogenbosch (terug naar boven )

Toespraak burgemeester Rombouts, maandag 15 december 2005 i.v.m. onthulling HONl-monument in de tuin van verzorgingstehuis 'De Grevelingen'

Twee weken geleden zag ik Der Stellvertreter. De film naar het omstreden toneelstuk van Rolf Hochhuth werd door de Duitse televisie uitgezonden. In die film wordt de kerk van Rome aangeklaagd. De treinen reden af en aan, alsmaar treinen met joden die naar de gaskamers werden gevoerd. De kerk sprak zich niet uit. Het Kremlin was voor Rome een grotere vijand dan Hitler. Het werk van Hochuth was zo schokkend dat het jarenlang niet mocht worden uitgevoerd. Nu zend de Duitse Televisie het wel uit en daarnaast zijn er bij onze Oosterburen al vele jaren talloze documentaires te zien over Hitlers beestachtig regime. Kennelijk is er een manier gevonden om met het verleden om te gaan.

In Japan doen ze het anders, beter gezegd, ze doen niets. Onlangs las ik in het Dagblad Trouw een verhaal over het museum waar de ontploffing van de atoombom op Japan centraal staat. In het grote museum in Hiroshima wordt veel verteld over het verschrikkelijke lijden dat de mensen van Hiroshima en Nagasaki ondergingen. Maar wie wil weten waarom die bommen geworpen zijn, wordt niet veel wijzer. Slechts 2 opmerkingen refereren aan de WO II:
1. Japan werd bij de oorlog betrokken door de aanval op Pearl Harbour en
2. de boodschap die de keizer voor de radio moest uitspreken: "wij hebben gecapituleerd".

Niets over de zee van ellende die Japan veroorzaakte. Geen woord over de Birmaspoorlijn, geen aandacht voor de kampen in Indië, de onmenselijke wreedheden die bedreven werden, de slavenarbeid die door niet-Japanners moest worden verricht.

Wat is dat toch?
Heel soms - na pressie van buiten - worden verontschuldigingen gemompeld en dan zijn het repeterende geweren: "In het verleden heeft Japan door zijn koloniale overheersing en agressie enorme schade en lijden toegebracht aan de bevolking van veel landen ". Punt uit.

Deze woorden sprak de Japanse premier Koizumi in april nadat in China de Japanse ambassades waren bekogeld omdat er niets in de Japanse schoolboekjes stond over het Japanse wangedrag. Exact de zelfde woorden sprak een andere Japanse premier uit in 1995.
Eigenlijk is Japan helemaal niet geïnteresseerd in de slachtoffers.

Het heeft zeker een andere reden dan de toch wat magere aandacht die Nederland had en eigenlijk nog steeds heeft voor wat de oorlog betekende voor onze mensen - om het zo maar uit te drukken - in het toenmalige Nederlands Indië.
Nederland zuchtte onder de Duitse bezetting, had z'n eigen zorgen. Eigenlijk was er geen tijd voor het leed van de ander. Dat gold de joodse Nederlanders en dat gold ook de Nederlanders in Indië.

Elk jaar kijkt een kennis van mij ..... of in haar woonplaats - een klein stadje niet ver van Den Bosch - op de dag van de Japanse capitulatie en dus het echte einde van de Tweede Wereldoorlog - de vlag uithangt. Steeds zijn het er vijf; in de binnenstad.
Het is niet zo dat de mensen niet geïnteresseerd zijn in haar verhaal. Het is een verhaal vol ontberingen: Haar vader afgebeuld aan de Birma spoorlijn. Moeder van uitputting gestorven in het vrouwenkamp Ambarawa. En dan ben je als klein meisje in Indië.

Zestig jaar geleden kwam er een einde aan de Tweede Wereldoorlog. Maar was de oorlog daarmee afgelopen? Voor velen van u volgde nog een dramatische periode. De Pemoeda's die het gemunt hadden op de Nederlanders, de politionele acties, de ontheemding in het koude Nederland.

Toch mogen, nee moeten we stilstaan bij de bevrijding. Laten we de vlag uitsteken en stil staan bij al diegenen die zuchten onder het juk van onderdrukking en oorlog, maar ook dankbaar zijn dat wij in vrijheid mogen leven.

terug naar boven