Graag wil ik u, alvorens ik verder ga met `mijn toespraak Dhr. Ds. Sasabone van de Gereja Kristen Indonesia Nederland uit Rijswijk uitnodigen voor zijn gebed en toespraak bij deze herdenking.toespraken 2006 (terug naar 2006 herdenking) (terug naar alle toespraken)
welkomstwoord Eelco Wichers, voorzitter
Ds. M.A.M. Sasabone
loco-burgemeester, dhr. van de Mortel
Mr Mulya Wirana, EMBASSY OF THE REPUBLIC OF INDONESIA
locatiedirecteur verzorgingscentrum "de Grevelingen", dhr. Krans
Nico Papilaja (pelita)
Gedicht voorgelezen door mw. van Dieren
welkomstwoord Eelco Wichers, voorzitter (terug naar boven )
Geachte aanwezigen,
Graag wil ik u, alvorens ik verder ga met `mijn toespraak Dhr. Ds. Sasabone van de Gereja Kristen Indonesia Nederland uit Rijswijk uitnodigen voor zijn gebed en toespraak bij deze herdenking.
Namens het bestuur van de vereniging heet ik u allen hartelijk welkom, in het bijzonder de heer Van de Mortel, loco-burgemeester van ’s-Hertogenbosch en last but not least de Minister Counsellor Dhr. Mulya Wirana en de First Secretary Dhr. Sulaiman Syarif beide heren vertegenwoordigen de Consulaire Vertegenwoordiger van de Ambassade van de Republiek Indonesia in Nederland.
Uw aanwezigheid meneer Van de Mortel, zien wij als een blijk van begrip en respect van het Gemeentebestuur voor de gevoelens van rouw die deze dag helaas nog steeds kan oproepen bij velen onder ons.
En úw aanwezigheid HH. Mulya Wirana en Sulaiman Syarif zien wij als een bekroning van het thema “verbroedering” dat wij voor vandaag hebben gekoppeld aan de herdenking van alle slachtoffers uit de jaren 1942/1949.
Wij rekenen het als een eer dat wij met onze vereniging wellicht de eersten in den lande zijn, die met dit thema in de openbaarheid treden.
Verbroedering zal in onze optiek leiden tot het voorgoed uitwissen van zwarte bladzijden uit de geschiedenis van ons beider landen en voorts tot een hechte vriendschap tot in lengte van jaren.
Waarom dit thema gekozen ? De inspiratie om aan deze herdenking van de slachtoffers het thema “verbroedering” te koppelen werd ons ingegeven door de toespraak van onze minister van buitenlandse zaken Dhr. Dr.Bernard Rudolf Bot.
die op 16 augustus 2005 een toespraak hield te Jakarta, in welke toespraak hij verklaarde dat door zijn aanwezigheid de Nederlandse Regering haar politieke en morele acceptatie van de proclamatie en de daarin vermelde datum waarop de Republiek Indonesia werd uitgeroepen tot uitdrukking bracht.
In onze uitnodiging heer, Mulya Wirana en heer, Sulaiman Syarif hebben wij reeds gememoreerd dat velen van ons zijn geboren en getogen in uw land, ook wel de “Gordel van Smaragd”genoemd. De vele herinneringen die wij aan uw land en volk hebben, zijn heel intens. Velen van de eerste en tweede generatie onder ons brengen eens of meerdere malen een bezoek aan uw land in verband met familie of vrienden aldaar en ook om de schoonheid van het land te aanschouwen. Voorts hebben velen van ons ouders of voorouders in uw land hun laatste rustplaats gevonden.
De door ons beoogde “verbroedering” zal naar wij vurig hopen, leiden tot een hechtere band tussen Nederland(ons vaderland) en Indonesia(ons moederland).
Het bestuur van HONI zal naar vermogen de handen ineen slaan om een begripvolle en vruchtbare samenwerking te bevorderen.
Mede namens het bestuur van HONI betuig ik u allen mijn hartelijke dank voor u aanwezigheid. Tenslotte wens ik u nog een prettige voortzetting van deze dag.
’s-Hertogenbosch, 15 augustus 2006 E.A.Wichers, voorzitter HONI’42-’49
Ds. M.A.M. Sasabone (terug naar boven )
VERBROEDERING
(ter gelegenheid van inwijding HONI, Herdenking Oorlogslachtoffers in NI monument)
61 jaar geleden. 6 en 9 augustus de bommen op Hiroshima en Nagasaki.
15 augustus Einde van de lange Tweede Wereldoorlog . Vrede !
Ik heb twee kennissen, de één was wat blij want hij was net op het nippertje de dood in het Japanse interneringskamp ontsnapt.Hij was 21. Maar een andere vriend, hoewel hij kreupel en zwaar beschadigd gehavend het interneringskamp uitkwam, maakte zich die dagen, toen hij besefte wat er in Japan gebeurd was, grote zorgen. Verschrikkelijk! Een nieuw tijdperk van mogelijke nieuwe oorlogen met kernwapens was aangebroken. Terug in Nederland liep hij in de zestiger jaren mee in demonstraties tegen kernwapens. Vijf jaar geleden stierf hij, Prof.Dr.Johannes Verkuyl op 93 jarige leeftijd.
Liberté, Egalité, Fraternité (ou la mort). Ik was 9 jaar oud. Groot genoeg om die woorden op de muren langs de straten van Surabaya te kunnen lezen. Mijn vader moest me uitleggen wat Fraternité betekende: Broederschap.
“Hoe liefelijk is het, hoe goed, hoe heerlijk als broeders bijeen te wonen”, zingt de Psalmist.Het is niet vanzelfsprekend om als broeders eendrachtig samen te leven. Iemand zei eens: ‘Als ik het woord broeders hoor, dan moet ik aan Kaïn en Abel denken’.
Verbroedering: Een paar grote figuren uit de geschiedenis hebben getracht het na te leven. Ik noem maar drie namen.
=Mahatma Gandi was een Hindoe maar in een biografie van hem door Henriette Roland Holst las ik ooit dat hij de Bergrede, hele hoofdstukken uit het Nieuwe Testament de geboden der liefde van Jezus uit het hoofd kende. Hij probeerde er naar te leven. En uit zijn eigen Hindoe traditie putte hij uit de leer van de Ahimsa, de enige manier om universele liefde te ontwikkelen, de leer van volledige geweldloosheid.
=In het Westen was het dominee Martin Luther King in de VS, die voor de gelijke rechten van de Afro Amerikanen opkwam, tegen rassendiscriminatie streed in de vijftiger en begin zestiger jaren, die daar ook zijn visie uit putte: We shall overcome. I have a dream that some day…. Black and white,shall walk ... hand in hand together.
=En een beetje meer recent: Tot slechts 9 jaar geleden: Moeder Theresa was bereid voor alle ongelukkigen, de armsten en meest ellendigen in de wereld een zuster te zijn…( Waarom bestaat het woord verzustering niet ?)
Een gedenkteken, gedenken, herdenken.
“Dit nooit meer!” Dat waren de bezwerende woorden van de tegenwoordige premier bij de vier en vijf mei herdenkingen van dit jaar. Dat is goed.
Maar gedenken is niet alleen gedenken wat er allemaal gebeurd was, maar meer dan dat: ‘De zin van herdenken is de onrust levend houden’, schrijft de historicus Geert Mak (VolZin, 5 mei 2006). Niet alleen gedenken wat er gebeurd was, maar waarom het gebeurd was. Gedenken moet zorgen dat we op onze qui vive blijven,- ons wakker blijven houden, om te strijden tegen alles wat dit weer zal kunnen doen gebeuren.
Daar ligt een opdracht voor ons.
Verbroedering ? Goed.. Het is mogelijk. Maar wij moeten bereid zijn voor een ander een broeder of zuster te zijn. (zie Efesus 2:14)
Geef negatieve impulsen, negatieve krachten die deze verbroedering in de weg staan geen kans !
God zij met ons allen.
Ds. M.A.M. Sasabone,’s Hertogenbosch, 15 augustus 2006
loco-burgemeester, dhr. van de Mortel (terug naar boven )
Herdenking Oorlogsslachtoffers Nederlands-Indië 1942-1949 (HONI ’42-’49)
Monument, De Grevelingen 66, Zorgcentrum
15 augustus 2006
Korte bijdrage, uitgesproken door loco-burgemeester Van de Mortel, rond 13.45 uur.
Geachte aanwezigen,
Fijn dat u allen vandaag de weg naar deze bijzondere plek in ’s-Hertogenbosch hebt weten te vinden.
Namens u allen wil ik hier allereerst onze waardering uitspreken voor de aanwezigheid van de Indonesische ambassade, in de personen van de 1e secretaris (de heer Sulaiman Syarif) en de consuler (mr. Mulya Wirana). Een speciaal welkom aan u beiden.
Vandaag herdenken wij de capitulatie van Japan, precies 61 jaar geleden. Het was het einde van de Tweede Wereldoorlog in Zuidoost Azië en daarmee het einde van zes jaren waarin de wereld in oorlog verkeerde. Voor Indonesië werd deze zware periode gevolgd door een
langdurige onafhankelijkheidsstrijd. Op veel plaatsen, maar toch vooral in stilte, gedenken we vandaag de slachtoffers die het grootste persoonlijke offer hebben moeten brengen. We gedenken echter ook de slachtoffers die ook hier vandaag aanwezig zijn: mensen die hebben
geleden en tot op de dag van vandaag lijden– eveneens meestal in stilte.
Het is goed dat we vandaag gezamenlijk ‘herdenken’ en ‘gedenken’, los van onze beleving dat we natuurlijk ook ‘vieren’.
Verbroedering. Het thema van vandaag spreekt mij bijzonder aan. Verbroedering na een pijnlijke, langdurige en gewelddadige scheiding der wegen tussen Indonesië en Nederland. Het is door de vereniging HONI een goed gekozen thema, in ogenschouw nemende het
verbroederingsstandpunt van de Nederlandse regering, dat vorig jaar uit monde van minister Bot mocht klinken in Jakarta. De politieke en morele aanvaarding van de onafhankelijkheidsdatum 17 augustus, evenals de aanwezigheid van de Nederlandse regering bij de Indonesische herdenking van die onafhankelijkheid, dwong nationaal en internationaal
groot respect af. Waarschijnlijk ook bij u persoonlijk en ik zal niet ontkennen dat ook ik een gevoel van trots had dat ons land eindelijk kleur bekende. Daar snakten velen naar….
Trots. Vorig jaar werd in onze stad de vereniging HONI ’42-’49 opgericht. Een voortvarende vereniging die al in datzelfde jaar een fundament wist te leggen onder de jaarlijkse herdenking van de oorlogsslachtoffers in Nederlands-Indië. Een stukje Bossche grond draagt sindsdien dit
monument, waar plaats is voor herdenking en bezinning. Herdenken, herinneren, en ……vooruitzien. Immers, om ons gemeenschappelijke verleden levend te houden, hebben wij ook een gemeenschappelijke perspectief op de toekomst nodig. Samen werken aan een gezonde en veilige toekomst van onze samenleving, en aan goede betrekkingen met
Indonesië.
Ons monument draagt bij aan de beleving van de geschiedenis, dus indirect ook aan de eeuwen van gedeelde Indonesisch-Nederlandse geschiedenis. Het monument staat symbool voor duizenden kleine en grote verhalen: verhalen van kinderen, vrouwen, mannen en militairen.
Voor de meeste - nu levende - generaties, ook voor mij persoonlijk, is het moeilijk een onvoorstelbare periode voorstelbaar te maken. Jongere generaties worstelen überhaupt met de geschiedenis, omdat voor hen de toekomst zo domineert. Daarnaast neigt onbekende, niet béleefde en dus dóórleefde geschiedenis verdrongen te worden door het wereldse
geweld van vandaag. Ook geweld dat helaas Indonesië zo nu en dan treft.
Uitermate belangrijk is dat juist onze jongere generaties geconfronteerd blijven met geschiedenis. Immers, ook intolerantie, extremisme en terrorisme hebben hun wortels. Om dat te bestrijden, hebben we moed nodig om onze geschiedenis niet te verloochenen. Verhalen van generatie op generatie dragen daartoe bij. Monumenten wijzen ons blijvend op dat wat ooit anderen bezighield en ook waar het in het verleden mis is gegaan. Daar moeten we van leren. Zeker in een tijd waarin wij – zoals minister Bot in Jakarta memoreerde - bruggen willen slaan tussen de diverse etnische en geloofsgemeenschappen in ons land. Gezamenlijk werken aan een gemeenschappelijke toekomst.
We zeggen het vaak zo gemakkelijk: ‘laten we de lessen van het verleden verwerken in onze toekomst’. Het doet wel eens pijn dat ons dat niet altijd lukt. Daarom zijn uw verhalen zo belangrijk. Blijf ze vertellen! Daarom is dit monument zo belangrijk. Blijf herdenken en
vieren! Daarom is verdieping zo belangrijk. Zo trof ik – ter voorbereiding op vandaag - een heel oude editie van het Nederlandse weekblad ‘Indonesia’ aan, uitgegeven door de Perhimpoenan Indonesia (- Indonesische vereniging- ). Het dateert 17 augustus 1946, en beschreef het 1-jarig bestaan van de Republiek Indonesia. In dit weekblad trof ik
een kort gedichtje ‘Herdenking’ aan van Adriaan Morriën. De laatste vier regels zeiden mij meer dan dat de dichter misschien zelf wel heeft bedoeld….
Zij rusten in ons hart als in een ander graf
Met andere bloemen dan die wuiven op onze graven
En alle droefheid neemt ons dezen trots niet af
Dat zij de helden zijn die onze vrijheid staven.
Wij gedenken vandaag helden en wij gedenken vrijheid. Helden die gevochten hebben en hun leven verloren hebben. Helden die geschonden zijn, en in vrijheid nog altijd psychisch vechten.
En – heel belangrijk - helden die bereid zijn – ondanks verdriet – de vrijheid van verbroedering mee te nemen. Dan pas heeft deze dag en ons samenzijn zin gehad.
Ik wens u vanmiddag nog een goede viering
Dank u wel
Mr Mulya Wirana, EMBASSY OF THE REPUBLIC OF INDONESIA (terug naar boven )
EMBASSY OF THE REPUBLIC OF INDONESIA
Remarks by
Mr. Mulya Wirana,
Minister Counsellor, Political Affairs
In commemoration of the 15 August
War Victims in Netherlands - lndonesia '42 - '49
15 August, 's-Hertogenbosch
The Honorable Mayor Mr. van den Mortel,
Mr. Wichers, Chainnan of HONI 42-49,
Distinguished guests,
Ladies and gentlemen,
Foremost, I would like seize this kind opportunity to invite all of you to join me in a minute of si1ence as we commemorate those who sacrificed their lives for a dignified cause.
Thank you.
History has deeply taught us what magnitude war of nations would cost us. Though mankind was divided for some reasons and embarked a war of nations, mankind is always on a loosing end. Governments may wage a war, but the people, in the end, suffer the most.
As we are faced with daunting challenges of the 21st century, it is our prime responsibility lo enforce peace, to build a community of mutual understanding, and to enforce dialogue instead of asserting differences.
Never again must we bow down to serious conflicts that may only divide us. Never again should nations bear arms to enforce their individual interest. But we must hold on to each other to preserve life, to protect the future of our generations. - to build life, to build a community of nations.
Today, Indonesia and the Netherlands become strong allies in the preservation of life in whieh bath relations becomes excellent. With all candidness, we have painstakingly learned together of our shared past, but together, we must also imbue to ourselves as well, that only by working collectively we - our people - could make a difference.
In tracing our shared history, Indonesia and the Netherlands have already made a difference. We have shown to the world how our two countries can work together and make a difference. Through people-to-people contact, we now enjoy much from political, economic, social and cultural standpoint. Though we have established common grounds based on mutual respect, understanding and beneficial bilateral relations amongst our people, more is needed to explore ways to secure an everlasting friendly relations.
And so may I invite all of you to let this occasion not only be an avenue of remembering those have greatly sacrifice their lives for a cause, as well as those who are victims of such hostility but let this occasion be a point of our departure to further explore ways for greater peace - then shall we all become champions of this nobility.
Ladies and gentlemen,
In that precious end, only then, in the limits of our humanity, we can repay gratitude to our dear ones that their vision of a better world has never gone in vain, and only then we can provide our next generation a secure place worth living.
Thank you.
locatiedirecteur verzorgingscentrum "de Grevelingen", dhr. Krans (terug naar boven )
Herdenking Oorlogsslachtoffers Nederlands-Indië 1942-1949
Herdenken
Allereerst zal ik mijzelf aan u voorstellen, ik ben Arthur Kranz, locatiedirecteur van dit Zorgcentrum De Grevelingen.
Vandaag 15 augustus herdenken wij ook in onze stad en voor de regio, het einde van de Tweede wereldoorlog in de toenmalige kolonie Nederlands-Indië. Nog steeds is er een grote groep Nederlanders die de Tweede wereldoorlog kennen als de oorlog tussen de Duitsers en de rest van de wereld en is onwetend over het grote deel van de oorlog die werd gevoerd in de Pacific. In dat deel van Azië ligt de eilandengroep die Nederlands Oost-Indië werd genoemd en die thans Indonesia heet.
Dit einde betekende dat de Japanse bezetting en onderdrukking van dat deel in Zuidoost Azië ophield te bestaan. Indonesische rebellen onder leiding van de latere president Soekarno en Hatta riepen twee dagen later, op 17 augustus 1945 dus, de Indonesische onafhankelijkheid uit. Daarmee kwam aan het geweld in Nederlands-Indië echter nog geen einde.
De Japanse bezetting was voorbij, maar een periode vol onzekerheid over de toekomst van Nederlands-Indië was begonnen. Het machtsvacuüm dat duurde van 17 augustus 1945 tot ca. 1 mei 1946 wordt de Bersiap genoemd. Rond die tijd landden de eerste Nederlandse troepen in Nederlands-Indië om het gezag van de Engelsen over te nemen.
De Bersiap is voor veel mensen die toen in Indië verbleven een verwarrende en zelfs traumatische tijd geweest. Pas op 27 december 1949 droeg de Nederlandse regering de soevereiniteit van Nederlands-Indië over; en pas in 1962 het Nederlandse deel van Nieuw Guinea.
Na de Tweede wereldoorlog en de onafhankelijkheid van Indonesia kwamen velen van de in Indonesia verblijvende Nederlanders en Indische Nederlanders naar het koude Nederland.
Indische Nederlanders: Wie zijn dat dan?
Veel autochtone Nederlanders weten weinig of niets van de groep Indische Nederlanders die toen overal in zogenaamde “contract-pensions” en/of bejaardentehuizen werd gehuisvest. Van deze groep mensen werd verwacht dat zij zich aanpaste aan de Nederlandse waarden en normen. Dát Nederland, waarvan gezegd werd dat dit hun vaderland was, immers velen van hen waren nazaten van een Hollandse man en een Indonesische vrouw. Maar deze mensen hebben veelal hun hele hebben en houden in Indonesia moeten achterlaten en hebben vooral hun “moederland” verloren. Zij keerden terug naar hun vaderland maar bleven hun moederland koesteren. Veel later toen mensen weer op vakantie konden, werden vakanties daarheen gepland met het doel een terugblik te werpen op hun geboorteland Indonesia.
Wij allen herdenken vandaag het einde van de Tweede wereldoorlog in Zuid-Oost Azië en in het bijzonder de vele slachtoffers die daar hun leven lieten,…….., ook onder de autochtone bevolking van Indonesia, die als werkkrachten (de zgn. Remusiaas) zijn weggevoerd en waarvan velen nooit weer zijn teruggekeerd.
We staan nu bij dit prachtige monument wat hier op het erf van Zorgcentrum De Grevelingen is gerealiseerd omdat velen van ons uit Den Bosch en omgeving niet meer in staat zijn om naar het Indië-monument in Den Haag af te reizen. Zodoende kan men hier elk jaar de herdenking beleven en zonodig een bezoek brengen ter bezinning.
De herdenking van vandaag heeft als thema “De verbroedering” meegekregen. Verbroedering omdat de Nederlandse regering het afgelopen jaar, bij monde van de minister van Buitenlandse Zaken de heer Bot, spijt heeft betuigd over de pijnlijke en gewelddadige scheiding der wegen van Indonesië en Nederland. Het is mij een bijzonder genoegen, dat op uitnodiging van de vereniging HONI de heren
Mulya Wirana (Minister Counsellor) en
Sulaiman Syarif (First Secretary)
de Ambassade van Indonesia in Den Haag vandaag vertegenwoordigen.
Geachte heren en alle aanwezigen, ik heet u als vertegenwoordiger van zorgcentrum De Grevelingen een hartelijk welkom. Na afloop van deze plechtigheden hoop ik nog nader met u kennis te maken.
Dank u wel voor uw aandacht.
12 december 2005 Minister Bot krijgt bijval voor rede
DEN HAAG - Nederland aanvaardt 17 augustus 1945 'moreel en politiek' als de dag van de proclamatie van de republiek Indonesië, de vroegere kolonie Nederlands-Indië. Dat zei minister Bot van Buitenlandse Zaken gisteren in Den Haag bij de herdenking van de capitulatie van Japan.
16 augustus 2005 Ruimhartig meevieren met Indonesië
Minister Bot woont morgen in Indonesië de herdenking van zestig jaar onafhankelijkheidsverklaring bij. Hieronder geeft hij zijn terugblik op de geschiedenis en belicht de uitdagingen van vandaag. ,,Pas achteraf is te zien dat de scheiding langer heeft geduurd en met meer militair geweld gepaard is gegaan dan nodig was.''
Gedicht voorgelezen door mw. van Dieren (terug naar boven )
(bewoonster verz.centrum ‘De Grevelingen)
Verbroedering (Persaudaraan)
Ons thema van dit jaar omvat verbroedering
Met Moederland Indonesia, onze dierbare herinnering
Rood wit van haar, en rood wit blauw van Vaderlandse vlag,
Verschillen slechts door het blauw, als je het zo stellen mag.
Spreken van verbroedering is gemeend en oprecht,
de band met ons moederland is sterk en hecht.
Met Nederland bestond eeuwenlange vriendschapsband,
Verbroedering moet brengen, begrip tussen ons beider land.
Nederland en Indonesia deden ons ontstaan,
Daarom heeft daar, eens onze wieg gestaan.
Uw taal, uw cultuur, uw land die wij waarderen
En uw soevereiniteit op 17 augustus, die wij eren.
Ere aan hen die zich gaven, tot eer en glorie van beider land,
Kom, wij brengen samen de verbroedering tot stand.
Vandaag samen eren, allen die ons zijn voorgegaan
En willen, dat wij als respectabele vrienden verder gaan.
Samen uitzien naar de toekomst die voor ons ligt.
Bouwen aan vriendschap en verbroedering geeft zicht,
Op realiteit, op vredelievendheid waar wij allen van dromen.
Perspectieven scheppen voor hen die na ons komen.
Ik breng een groet en wens u allen ‘een veilig thuis’,
Waar u ook woont, in een Indonesisch, Hollands of Indisch huis.
Kom, laten wij ons leiden door het beste wat in ons woont
En wij zullen merken dat werken aan verbroedering, echt loont.
(Eugene van Abkoude)
Nico Papilaja (Pelita) (terug naar boven)
Toespraak Herdenking Oorlogslachtoffers Nederlands-Indië 42-49
Geachte aanwezigen, dames en heren,
De vereniging HONI ben ik dankbaar voor de mogelijkheid om namens Stichting Pelita vandaag een herdenkingstoespraak te houden. Dit is voor mij, als tweede generatie van een Molukse KNIL-soldaat, een bijzondere en eervolle taak. Omdat mijn voorgeschiedenis, levensloop en huidig werk een onlosmakelijke relatie met uw verleden als die van mijn ouders heeft, dat met de capitulatie van Japan 61 jaar geleden is. Mijn jeugd en opvoeding waren sterk beïnvloed door wat zich in het voormalige Nederlands-Indië heeft afgespeeld. De vele gesprekken die ik had gevoerd met oorlogsgetroffenen zijn evenzovele onuitwisbare herinneringen die ik kon opmaken vanwege de verschrikkingen, het fysiek en psychisch leed die men heeft ondergaan. Het verlies van huis en haard, de bevrijding en de chaotische terugkeer naar Nederland, hetgeen hen allen uiteindelijk zo heeft getekend. Mijn beeld van de oorlog, de omstandigheden waarin men toen heeft geleefd als werd geïnterneerd en de bijzondere relatie met Nederlands-Indië werd verder verscherpt na een Pelita studiereis langs verschillende erevelden, interneringskampen en gesprekken met de lokale bevolking, Indonesische dwangarbeiders, de Romusha’s en zij die na de oorlog in het land konden blijven en Indonesiër zijn geworden.
De vraag of mijn kinderen, uw kinderen en kleinkinderen ofwel toekomstige generaties zich ook zullen blijven interesseren in het gemeenschappelijk verleden van Nederland en Indonesië wordt met de afstand tussen het heden en de gebeurtenissen van toen, steeds groter. Ik hoop en vertrouw erop dat onze jeugd die geschiedenis een bijzondere plaats zal geven en de ervaring en kennis uit het verleden voor een betere toekomst wil inzetten.
Bij deze tweede HONI herdenking staan wij ook stil bij hen die tijdens de Japanse bezetting en aansluitend de Bersiap periode het leven lieten als ook zij die door het verleden niet dié weerbaarheid hebben kunnen ontwikkelen die nodig is in het leven, maar ook voor hen, die ondanks de zware beproeving, gesterkt te voorschijn zijn gekomen.
Nog dagelijks zijn Pelita hulpverleners bezig om het leed uit het verleden te verzachten. De vraag om hulp is echter na 61 jaar nog actueel en voorziet voor de komende jaren nog in een grote behoefte. Stichting Pelita wil er alles aan doen om haar bijdrage te leveren aan een goede gezondheidszorg, welzijn, en belangenbehartiging voor de Indische en Molukse gemeenschap nu en in de toekomst, in bijzonder voor de getroffenen uit voormalig Nederlands-indië.
Minister van Buitenlandse zaken, de heer Ben Bot zei in zijn herdenkingstoespraak voor de stichting Herdenking op 15 augustus 2005 het volgende:” herdenken is, naast herinneren, ook vooruitzien”. Samen werken aan een gemeenschappelijke toekomst. Dat moet niet alleen onderling adagium zijn, hoewel er altijd nog veel werk valt te verzetten binnen de Indische en Molukse samenleving, maar ook in de relatie tussen Nederland en Indonesië.
Het thema ‘VERBROEDERING’ die voor dit jaar door het HONI-bestuur is gekozen sluit hierbij goed aan. De aanwezigheid van vertegenwoordigers van de Indonesische ambassade is dan ook een relevante stap in de toekomst en een onomkeerbare ontwikkeling in het gemeenschappelijk belang en samenwerking tussen Nederland en Indonesië.
Met de oprichting van het HONI monument heeft men niet alleen op 15 augustus de mogelijkheid hun dierbaren te herdenken, maar het voldoet ook in de behoefte aan een tastbare plek in de nabije omgeving, vanwege de verminderde gezondheid van de steeds ouder wordende getroffen doelgroep, om in alle rust en in saamhorigheid met anderen het verleden een plaats te bieden. Maar het is ook een tastbare plek voor de toekomstige generatie in de regio Den Bosch en daar buiten. Het zou mooi zijn als het monument door een lokale school wordt geadopteerd, zoals voor het Indisch monument in Den Haag het geval is, en dat nog meer jonge aanwas donateurs worden.
Zonder de aflatende steun, bijdrage en inzet van u allen zou een herdenkings-monument als deze niet mogelijk zijn. Wij danken u hiervoor in het bijzonder Portua en Pinc ex-Madjoe voor hun initiatief.
Namens Stichting Pelita hoop en vertrouw ik dat deze wijze van herdenken die een bijzonder gevoel oproept van emoties en verdriet, maar ook van blijdschap, nog lang voortgezet wordt mede door de fakkel over te dragen aan de toekomstige generatie.
Ik dank u.
15 augustus 2006.
Nico Papilaj