toespraken 2010 (terug naar alle toespraken)
welkomstwoord dhr. van Abkoude, wnd voorzitter
toespraak door de burgemeester, dhr. Rombouts
welkomstwoord Eug van Abkoude, wnd voorzitter (naar boven)
Dames en heren,
Bij het ontbreken van een voorzitter voor HONI ’42-’49 nemen de heer Toni Ernst en ik, zolang die functie waar.
Ik waardeer het dat u in grote getale gekomen bent.
Nogmaals welkom op deze dag.
Ik wil toch even stilstaan bij enkele gasten onder u.
Door hun aanwezigheid, leveren zij een actieve bijdrage, aan deze herdenking en daar zijn wij hun dankbaar voor.
Op de eerste plaats, onze burgemeester de heer Rombouts.
Wij zijn u zeer erkentelijk voor uw komst naar deze herdenking.
Dominee van Helden, die ons straks voorgaat in gebed.
Vervolgens hebben wij een bijzondere gast de heer Hardenberg.
Meneer Hardenberg, u bent een overlevende van de atoombom op Nagasaki.
Namens HONI onze dank en respect voor uw bijdrage aan deze dag.
Mevrouw Wieteke van Dort, een speciaal welkom geldt zeker voor u.
Mw. Van Dort, wij hopen u nog vaker als gast te hebben.
Onze dank en waardering voor de Kulintang en de Angklunggroep van de GKIN uit Tilburg.
GKIN staat voor Gereja Kristen Indonesia Nederland.
Een Hervormde kerkgroep, die ons begeleidt bij het zingen van ons aller volkslied, het Wilhelmus van Nassouwe zal begeleiden.
Tenslotte nog een woord van dank aan de gebroeders de Hart van de firma “Adelfi” in Den Bosch
Ons monument bestaat nu zes jaar.
Zij hebben geheel belangeloos “de gedenkplaat en het schild”verfraaid en aangepast.
Heren, namens het bestuur van HONI onze hartelijke dank.
Korte terugblik betreffende HONI ’42-’49.
Halverwege het jaar 2004 zijn wij met dit monument begonnen.
Het bestuur dat de oprichting van HONI ’42-’49 tot stand heeft gebracht,
is vandaag compleet aanwezig.
Ik maak van deze gelegenheid gebruik, om hun publiekelijk dank te zeggen voor hun inzet en aandeel in de groei van onze vereniging
Het zijn de heren voorzitter M.F.L. Mol, vice voorzitter E.A. Wichers,
Penningmeester E.A. Elfring, secretaris E.A. Ernst en tenslotte mijn persoon als Commissaris technische zaken.
Het is vandaag 65 jaar geleden dat Japan is gecapituleerd, en een einde aan een afschuwelijke oorlog is gekomen.
Voor vele Indische Nederlanders bracht de na-oorlogse periode nog veel lijden met zich mee.
Die tijden hebben velen van ons diep getroffen, velen ondervinden vandaag de dag daar nog de gevolgen van.
Die periode ligt achterons, en maakte plaats voor vrijheid en vrede
Die vrijheid en vrede, willen wij vandaag herdenken.
We brengen eer aan hen die ons ontvallen zijn en slachtoffers zijn geworden van die ongelijke strijd.
Dankzij hun strijd, is het een strijd geworden, die ons vrede bracht.
Vijf en zestig jaar lang hebben wij in vrede mogen leven, vijf en zestig jaar hebben wij mogen leven in een vrije wereld.
Ons HONI-koor zal dat straks in haar lied tot uiting brengen.
Een vrije wereld, voor ons en onze kroost, welk een voorrecht is het om dat te mogen beleven.
Laten wij beseffen dat ons monument symbool staat, voor de slachtoffers van die periode , een symbool een eerbetoon aan hen, die ons de vrijheid brachten.
Laten wij die vrijheid koesteren en er goed mee om gaan
HONI ’42-‘49 wil de verworven vrede en vrijheid, straks tot uitdrukking brengen, door het loslaten van witte ballonnen.
Witte ballonnen, die de kleur van de vrede dragen
Zij dragen uw persoonlijke boodschap voor een blijvende vrede, met zich mee.
Uw boodschap en uw hoop, onze boodschap en onze hoop op een blijvende vrije wereld.
Moge die wensen voor vrede en vrijheid straks in de lande neerstrijken. Moge uw en onze boodschap gelezen, begrepen en uitgedragen worden.
Laat hen die het straks lezen beseffen, dat de vrede die wij wensen ook hun vrede zal zijn.
Geachte aanwezigen ik heb mijn zegje gedaan, dank voor uw aandacht.
burgemeester, dhr. Rombouts (naar boven)
Geachte aanwezigen,
Graag dank ik de Vereniging HONI 42-49 dat ik namens het stadsbestuur van ’s-Hertogenbosch kort het woord tot u mag richten. Hier in de prachtige tuin van zorgcentrum De Grevelingen mocht ik precies 5 jaar geleden - op 15 augustus 2005 - dit monument onthullen.
Een monument dat burgers en militairen eert - vrouwen, mannen en kinderen – die tijdens de Japanse overheersing en Bersiapperiode het grootste offer hebben moeten brengen.
Een monument, juist op deze plaats, met dit zorgcentrum al decennialang als Indisch lieu de mémoire.
Ook staan we stil - op deze plaats van herinneringen - bij velen van u: mensen die hebben geleden en tot op de dag van vandaag lijden, meestal in stilte. Het is goed
dat we vandaag gezamenlijk ‘herdenken’ en ‘gedenken’.
Het is goed dat we dat blijven doen en ik ben blij vandaag deze herdenkingsceremonie met u te mogen delen.
U hebt dit lustrumjaar gekozen voor een passend thema: “Een boodschap voor de toekomst”. Een treffend thema, als we denken aan de eerste en tweede generaties Nederlands-Indische repatrianten en Molukkers, die hun Indische verleden en die beladen geschiedenis meer en meer overdragen aan derde en volgende generaties. Noem het de boodschap van die generaties aan onze jeugd, onze toekomst. Waar we állemaal worstelen – niet alleen hier – met het overbrengen van onze geschiedenis aan generaties die daar meer afstand tot voelen, is het goed om te zien dat HONI die waarde goed begrijpt.
Ons land - en ook ’s-Hertogenbosch - denken na over de wijze waarop we de boodschap van ons verleden juist een toekomst willen geven.
HONI weet op treffende wijze het vuur van betrokkenheid brandend te houden bij generaties die verder staan van de te herdenken momenten. De adoptie van dit monument – vorig jaar - door de Indische jongerenorganisaties Darah Ketiga
(letterlijk: de derde generatie) is daar een intrigerend voorbeeld van. Met kennis van de eerste generaties moeten zij verder bouwen en zoeken naar invullingen die de jonge generatie en zelfs nieuwe generaties aanspreken.
Het is daarbij niet de vraag óf we herdenken, maar hóe we blijven herdenken.
Vanuit een bundeling van krachten, vanuit eensgezindheid en vanuit de vaste overtuiging dat we ook de komende generaties inhoud kunnen geven aan waardige herdenkingen. Dat zijn we huidige en toekomstige generaties ook verplicht.
Dames en heren,
Vandaag wappert de Nederlandse vlag. We vieren de vrijheid, net als op 5 mei. Vieren valt echter niet los te koppelen van herdenken. Herdenken is stilstaan bij, en in gedachten teruggaan naar momenten als mijlpalen in de tijd. Herdenken doe je altijd met gemengde gevoelens. Verdriet is er om het leed en al het dierbare dat je hebt verloren; blijheid omdat je verlost werd van een groot kwaad en de toekomst weer mogelijkheden bood. We herdenken gezamenlijk de capitulatie van Japan, precies 65 jaar geleden.
Het einde van de Tweede Wereldoorlog in Zuidoost Azië en daarmee tevens het einde van zes jaar waarin de wereld in oorlog verkeerde. Voor Indonesië werd deze zware periode gevolgd door een langdurige onafhankelijkheidsstrijd.
De wereld is ingrijpend veranderd. Voormalige vijanden leven samen in nieuwe bondgenootschappen.
Het einde van de Tweede Wereldoorlog kondigde ook het einde van Nederlands-
Indië en het wegtrekken van duizenden landgenoten vanuit de Gordel van Smaragd aan.
65 jaar staat voor velen van ons inmiddels ook voor een geheel leven in vrijheid. Met herdenken willen we van dat gevoel van vanzelfsprekende vrijheid af. En moeten we durven stilstaan bij ons goede en ook ons foute gedrag.
Dat vermogen bezitten wij, en het wordt van ons verwacht dat we dat vermogen durven aan te spreken. Net als het vermogen tot verbroedering.
Op deze plaats is daar in de afgelopen jaren vaker over gesproken. Verbroedering na een pijnlijke, langdurige en gewelddadige scheiding der wegen tussen Indonesië en Nederland. Voor wat betreft grote delen van de Nederlands-Indische gemeenschap spreken we over vele jaren van fysiek en psychisch leed.
De kracht om dan te leren van het goede en het kwade, maar ook om te verbroederen tekent ons mensen.
Herdenken is, naast herinneren, dan ook vooruitzien. Dat geeft hoop en kracht. Deze woorden passen bij dit moment, bij dit mónument. Het monument staat symbool voor kleine en grote verhalen: verhalen van U die verteld moeten worden!
Of zoals Hella Haasse het in haar inleiding van haar boek ‘Heren van de Thee’ inleidt: De zaken zijn dood, en kunnen niet meer herrijzen, maar de personen kunnen voor ons leven als we vernemen wat ze dachten en denken.”
Dames en heren, ik kom tot een afronding.
In onze wereld is er sinds augustus 1945 nog geen dag geweest zonder oorlog en onderdrukking. Bedenk dat op dit moment in de wereld 31 gewapende conflicten gaande zijn.
Sinds 1945 zijn dat er maar liefst 200 geweest. Dat maakt het begrip vrijheid betrekkelijk, maar geeft des te meer aan dat je vrijheid heb in de mate die je door anderen wordt gegund.
Ik herhaal dat graag nog een keer: vrijheid heb je in de mate die je door anderen wordt gegund. Wie zich dat realiseert, begrijpt dat gedrag invloed heeft op de vrijheid die anderen voelen.
Daarom moeten we er nog meer voor elkaar zijn en daarom zijn we vandaag ook hier. Bij dit bijzondere monument…
Ik wens u een goede voorzetting van deze herdenking toe.
Dank u wel